Anlaşmalı Boşanma, evlilikte her iki tarafın da boşanmaya karar vermesi ve boşanmanın sonuçlarında uzlaşmaya varmaları halinde açılabilen boşanma davası türüdür.

Anlaşmalı Boşanma Türk Medeni Kanunu’nun 166. Maddesinde düzenlenmiştir. İlgili yasa hükmüne göre;

‘’Evlilik en az bir yıl sürmüş ise, eşlerin birlikte başvurması ya da bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi hâlinde, evlilik birliği temelinden sarsılmış sayılır.

Bu hâlde boşanma kararı verilebilmesi için, hâkimin tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmesi ve boşanmanın malî sonuçları ile çocukların durumu hususunda taraflarca kabul edilecek düzenlemeyi uygun bulması şarttır. Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur. Bu hâlde tarafların ikrarlarının hâkimi bağlamayacağı hükmü uygulanmaz.’’

Kanun, evlilik birliğinin temelinden sarsılmasını genel boşanma sebebi saymıştır. Bu durumda anlaşmalı boşanma davası açılabilmesi için;

• Evlilik en az 1 yıl sürmüş olmalıdır.
• Taraflar boşanma konusunda anlaşmaya varmış olmalıdır.
• Eşlerin birlikte başvurması veya bir eşin diğerinin davasını kabul etmesi gerekmektedir.

Bu şartların gerçekleşmesi halinde Kanun genel boşanma sebebi olan evlilik birliğinin temelinden sarsılması sebebiyle boşanmaya karar verileceğini düzenlemiştir.

Peki anlaşmalı boşanma davası nasıl açılır? Bu makalemizde bu hususlara değinilecektir.

I.Anlaşmalı Boşanma Davası Nasıl Açılır?

Anlaşmalı boşanma davasının açılabilmesi için eşlerin boşanmaya karar vermiş olması, boşanmanın fer’isi niteliğindeki hususlar olan velayet, çocuklarla kişisel ilişki, nafaka, maddi ve manevi tazminat gibi boşanmanın hukuki sonuçlarında anlaşmaya varmış olmaları ve bu anlaşma için bir protokol düzenleyerek imzalamaları gerekmektedir. Taraflar dilerlerse evlilik birliği içerisinde edinilen malların ve ev eşyalarının paylaşımı ile müşterek konutun kullanımı hususunda da anlaşmaya varabilir ve protokole ekleme yapabilirler.

Eşler arasında düzenlenen protokolü her iki eş de imzalar ve dava dilekçesiyle birlikte bu protokol mahkemeye sunulur. Mahkemece bir duruşma günü belirlenir ve eşlerin duruşmaya katılarak boşanmak istediklerini mahkemede de beyan etmeleri gerekir. Bu şartların gerçekleşmesi halinde mahkemece taraflar arasında imzalanan protokol onaylanarak tek celsede boşanmaya karar verilir.

Eşler arasında düzenlenen protokolün, kanunun emredici hükümlerine aykırı olmaması gerekir. Bu sebeple protokolün bir avukat tarafından düzenlenmesi eşlerin hak kaybına uğramamaları ve mahkemece protokolün onaylanması bakımından önem arz eder.

Mahkemece protokolün onaylanarak boşanmaya karar verilmesi halinde, ortalama 1 aylık süre içerisinde gerekçeli karar yazılır ve taraflara tebliğ edilir. Kararın tebliğ edilmesi ile taraflar istinaf kanun yoluna başvurmaktan feragat ettiklerini beyan ettiğinde veya istinaf yoluna başvurma süresi olan tebliğden itibaren 2 haftalık süre geçtiğinde boşanma kararı kesinleşir ve mahkemece Nüfus Müdürlüğü’ne yazı yazılır.

II.Anlaşmalı Boşanma Kararı İcraya Konulabilir mi?

Anlaşmalı boşanma kararında onaylanan boşanma protokolünde nafaka, tazminat gibi taraflardan birine yüklenen mali yükümlülükler söz konusu ise, yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmişse bu durumda anlaşmalı boşanma kararının ilamlı icra takibine konu edilmesi mümkündür.

III.Anlaşmalı Boşanma Davasında Yetkili ve Görevli Mahkemesi Neresidir?

Anlaşmalı boşanma davasına bakmakla görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Aile Mahkemesinin bulunmadığı yerlerde aile mahkemesi sıfatıyla davaya bakmakla görevli olan Asliye Hukuk Mahkemesi görevli mahkemedir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 167. Maddesine göre; “Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir”

Bu doğrultuda, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa 6 aydır birlikte oturdukları yer mahkemesi yetkili mahkemedir.

IV.Anlaşmalı Boşanma Davasında Yargılama Giderlerini ve Avukatlık Ücretini Hangi Taraf Öder?

Bilindiği üzere, dava açarken mahkeme veznesineharç ve yargılama giderleri ödenmektedir. Eşler protokolde bu yargılama giderlerini kimin ödeyeceğini de kararlaştırabilirler. Bu doğrultuda davayı açan tarafın yargılama giderlerine katlanması söz konusu olur.

Taraflar davada avukat ile temsil olunmak isterlerse bu durumda avukatlık ücretini, avukatla temsil edilmek isteyen taraf öder. Ancak tarafların talebi var ise ilam vekalet ücreti dediğimiz mahkemenin hükmedeceği vekalet ücretini karşı tarafın avukatına ödeme durumu da söz konusu olur.

Anlaşmalı boşanma davası, taraflara irade serbestisi ile bir protokol düzenleyerek bu şartlarla boşanmayı sağlayan bir dava türüdür. Ancak protokolün kanuna uygun düzenlenmesi gerekmektedir. Taraflardan birinin protokoldeki herhangi bir konuda anlaşmadığını beyan etmesi veya duruşmaya gelmemesi ya da duruşmaya gelmekle boşanmak istemediğini beyan etmesi halinde mahkemece anlaşmalı boşanmaya karar verilemez. Bu durumda dava çekişmeli boşanma davasına dönüşür. Anlaşmalı boşanma davası hukuki bilgi ve deneyim isteyen bir dava türü olup uzman bir avukata danışılarak davanın açılması hak kaybına uğramamak adına önerilmektedir.